Wat is CANS (voorheen RSI)? Oorzaken, symptomen en hoe je klachten voorkomt

Heb je regelmatig last van pijn in je nek, schouders, armen of handen? Dan heb je vast weleens gehoord van RSI. Tegenwoordig wordt vaker de term CANS/KANS gebruikt.

Maar wat is CANS precies? Hoe ontstaan deze klachten? Welke signalen moet je serieus nemen? En vooral: wat kun je doen om klachten te voorkomen?

Wat is CANS?

CANS staat voor:

Complaints of Arm, Neck and/or Shoulder

In het Nederlands spreken we ook wel over:

Klachten aan Arm, Nek en Schouder (KANS).

Voorheen werd hiervoor meestal de term RSI (Repetitive Strain Injury) gebruikt. In de volksmond staat RSI ook bekend als de muisarm.

Hoewel de naam is veranderd, gaat het nog steeds om klachten die ontstaan door een combinatie van overbelasting, langdurige belasting en onvoldoende herstel.

Wat is het verschil tussen CANS en RSI?

RSI werd jarenlang gebruikt als verzamelnaam voor klachten aan spieren, pezen, gewrichten en zenuwen.

Omdat niet altijd sprake is van een daadwerkelijke blessure (injury) wordt tegenwoordig vaker gesproken over CANS.

CANS is daarom een bredere en actuelere benaming voor klachten aan arm, nek en schouder die kunnen ontstaan tijdens bijvoorbeeld:

• beeldschermwerk;
• administratief werk;
• repeterende werkzaamheden;
• langdurig zitten;
• langdurig staan.

Ook klachten aan de bovenrug en soms de lage rug kunnen hiermee samenhangen.

Hoe ontstaat CANS of RSI?

In de praktijk zie ik regelmatig dat klachten niet worden veroorzaakt door één enkele factor.

Vaak is het een combinatie van meerdere omstandigheden.

Statische belasting                                     

Bij statische belasting blijft het lichaam gedurende langere tijd in dezelfde houding.

Denk bijvoorbeeld aan:

• langdurig achter een beeldscherm werken;
• weinig bewegen;
• langdurig zitten;
• langdurig staan.

Dynamische belasting                                 

Bij dynamische belasting worden dezelfde bewegingen steeds opnieuw uitgevoerd.

Bijvoorbeeld:

• veelvuldig gebruik van muis en toetsenbord;
• repeterende handelingen;
• langdurig dezelfde arm- of polsbewegingen.

Andere risicofactoren

Ook onderstaande factoren kunnen bijdragen aan het ontstaan van klachten:

• werkdruk;
• stress;
• onvoldoende herstelmomenten;
• weinig afwisseling in werkzaamheden;
• een verkeerd ingestelde werkplek;
• onvoldoende kennis over gezond beeldschermwerk.

Wat zijn de symptomen van CANS?

De eerste signalen worden vaak onderschat.

Veel mensen denken:

"Het gaat vanzelf wel over."

Juist daardoor kunnen klachten langzaam verergeren.           

Veelvoorkomende symptomen zijn:

✅ Nekklachten

✅ Schouderklachten

✅ Hoofdpijn

✅ Tintelingen in handen en vingers

✅ Vermoeid gevoel in armen

✅ Verminderde concentratie

✅ Stijfheid in spieren en gewrichten

✅ Krachtverlies in handen of armen

De drie stadia van CANS

Stadium 1: Eerste signalen

• pijn of stijfheid in armen, nek of schouders;
• tintelingen in handen of vingers;
• duidelijke relatie met het werk;
• klachten verdwijnen tijdens rust;
• geen invloed op de werkprestatie.

Stadium 2: Toenemende klachten

• klachten duren langer;
• krachtsvermindering ontstaat;
• minder controle over armen of handen;
• klachten treden soms ook 's nachts op;
• werkzaamheden worden moeilijker vol te houden.

Stadium 3: Chronische klachten

• klachten zijn vrijwel voortdurend aanwezig;
• slaap wordt beïnvloed;
• dagelijkse activiteiten worden beperkt;
• werk, hobby's en huishoudelijke taken worden moeilijk uitvoerbaar.

Hoe kun je CANS of RSI voorkomen?

Voorkomen is beter dan herstellen.

Een aantal praktische maatregelen:

Zorg voor een goed ingestelde werkplek       

Een ergonomisch ingerichte werkplek helpt om de belasting op spieren en gewrichten te verminderen.

Let onder andere op:

• de hoogte van het beeldscherm;
• de instelling van de bureaustoel;
• de positie van toetsenbord en muis;
• voldoende ondersteuning van armen en rug.

Neem regelmatig een microbreak

Korte onderbrekingen helpen om spieren te ontspannen en de doorbloeding te verbeteren.

Wissel van houding

Blijf niet uren achter elkaar zitten.

Wissel waar mogelijk af tussen:

• zitten;
• staan;
• lopen.

Zorg voor voldoende bewustwording

Veel medewerkers weten niet precies hoe zij hun werkplek moeten instellen.

Juist daarom is voorlichting een belangrijk onderdeel van gezond beeldschermwerk.

Waarom een werkplekonderzoek waardevol is

Tijdens werkplekonderzoeken zie ik regelmatig dat medewerkers denken dat hun werkplek goed is ingesteld, terwijl er vaak nog verbeteringen mogelijk zijn.

Kleine aanpassingen kunnen soms al een groot verschil maken voor:

• nekbelasting;
• schouderbelasting;
• armbelasting;
• comfort;
• productiviteit.

Een werkplekonderzoek geeft inzicht in mogelijke risico's én praktische oplossingen om klachten te voorkomen.

Heb je klachten of twijfel je over je werkplek?

Heb je regelmatig last van klachten aan arm, nek of schouder?

Of wil je weten of de werkplekken binnen jouw organisatie optimaal zijn ingesteld?

Met een professioneel werkplekonderzoek breng ik mogelijke risico's in kaart en ontvang je praktische adviezen waarmee medewerkers comfortabeler en gezonder kunnen werken.

👉 Bekijk de mogelijkheden voor een werkplekonderzoek.

👉 Of neem vrijblijvend contact op voor meer informatie.